Câu hỏi: Ở một loài ruồi quả, hình dạng trứng do 1 cặp gen quy định, màu sắc mặt do 2 cặp gen quy định,
thực hiện phép lại sau:
Pt/c: ♀ mắt trắng $\times $ ♂ mắt đỏ
F1: 100% trứng tròn nở thành con mắt đỏ.
F1 $\times $ F1 → F2 có 1200 trứng dạng tròn và 400 trứng dạng bầu dục.
Ấp riêng các trứng ở F2 thu được các con non nở từ trắng dạng tròn có tỉ lệ kiểu hình 600 con cái mắt đỏ 200 con cái mắt trắng: 240 con đực mắt đỏ : 160 con đực mắt trắng. Các con non nở từ trứng dạng bầu dục có tỉ lệ kiểu hình 60 con đực mắt đỏ : 340 con đực mắt trắng.
Có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?
I. Tần số hoán vị gen f = 20%.
II. Ở F2 con đực mắt đỏ nở từ trứng bầu dục chiếm tỉ lệ 3,75%.
III. F2 thu được tối đa 24 kiểu gen.
IV. Nếu cho con cái mắt đỏ nở từ trứng dạng tròn dị hợp 3 cặp gen lại với con đực mắt trắng nở từ trứng dạng bầu dục đồng hợp lặn, ở F3 tỉ lệ con đực mắt đỏ nở từ trứng dạng tròn là 10%.
A. 2
B. 1
C. 4
D. 3
thực hiện phép lại sau:
Pt/c: ♀ mắt trắng $\times $ ♂ mắt đỏ
F1: 100% trứng tròn nở thành con mắt đỏ.
F1 $\times $ F1 → F2 có 1200 trứng dạng tròn và 400 trứng dạng bầu dục.
Ấp riêng các trứng ở F2 thu được các con non nở từ trắng dạng tròn có tỉ lệ kiểu hình 600 con cái mắt đỏ 200 con cái mắt trắng: 240 con đực mắt đỏ : 160 con đực mắt trắng. Các con non nở từ trứng dạng bầu dục có tỉ lệ kiểu hình 60 con đực mắt đỏ : 340 con đực mắt trắng.
Có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?
I. Tần số hoán vị gen f = 20%.
II. Ở F2 con đực mắt đỏ nở từ trứng bầu dục chiếm tỉ lệ 3,75%.
III. F2 thu được tối đa 24 kiểu gen.
IV. Nếu cho con cái mắt đỏ nở từ trứng dạng tròn dị hợp 3 cặp gen lại với con đực mắt trắng nở từ trứng dạng bầu dục đồng hợp lặn, ở F3 tỉ lệ con đực mắt đỏ nở từ trứng dạng tròn là 10%.
A. 2
B. 1
C. 4
D. 3
Phương pháp:
Bước 1: Xác định vị trí của gen, quy luật di truyền chi phối
Bước 2: Xét các phát biểu
Cách giải:
F2, phân li 3 trứng tròn: 1 trứng bầu dục → trứng tròn là trội so với bầu dục
Trứng bầu dục nở ra toàn con đực → tính trạng này có liên kết với NST giới tính X.
${{\text{X}}^{\text{A}}}{{\text{X}}^{\text{a}}}\times {{\text{X}}^{\text{A}}}\text{Y}\to 1{{\text{X}}^{\text{A}}}{{\text{X}}^{\text{A}}}:1{{\text{X}}^{\text{A}}}{{\text{X}}^{a}}:1{{\text{X}}^{\text{A}}}\text{Y}:1{{\text{X}}^{\text{a}}}Y$ (XX là con cái, XY là con đực)
F2 phân li 9 đỏ: 7 trắng → Tính trạng do 2 gen tương tác bổ sung (Bb và Dd), tỉ lệ kiểu hình ở 2 giới khác nhau nên 1 trong 2 gen phải nằm trên NST giới tính.
Giả sử Aa và Bb cùng nằm trên NST giới tính X
Tỉ lệ trứng quả tròn nở ra con đực mắt đỏ là:
$X_{B}^{A}YD-=\dfrac{240}{1200+400}=0,15\to X_{B}^{A}Y=\dfrac{0,15}{0,75}=0,2\to X_{B}^{A}=\dfrac{0,2}{0,5}=0,4\to \text{AB}$ là giao tử liên kết, f = 20\%.
$\mathbf{P}:X_{b}^{a}Ydd\times X_{B}^{A}X_{B}^{A}DD\to {{F}_{1}}:X_{a}^{A}X_{b}^{a}Dd:X_{B}^{A}YDd$
I đúng.
II đúng, $X_{B}^{a}YD-=\dfrac{60}{1600}=3,75\%$
III đúng. ${{F}_{1}}:X_{B}^{A}X_{B}^{a}Dd\times X_{A}^{A}YDd\to \left( X_{B}^{A}:X_{B}^{a}:X_{b}^{A}:X_{b}^{a} \right)(D:d)\times \left( X_{B}^{A}:Y \right)(D:d)\to $ Số kiểu gen tối đa: $8\times 3=24$
IV đúng. Nếu cho con cái mắt đỏ nở từ trứng dạng tròn dị hợp 3 cặp gen lại với con đực mắt trắng nở từ trứng dạng
bầu dục đồng hợp lặn:
$T{{H}_{1}}:X_{B}^{A}X_{b}^{a}Dd\times X_{b}^{a}Ydd;f=20\%\to X_{B}^{A}YD-=0,4X_{B}^{A}\times 0,5Y\times 0,5Dd=0,1$
$T{{H}_{2}}:X_{b}^{A}X_{B}^{a}Dd\times X_{b}^{a}Ydd;f=20\%\to X_{B}^{A}YD-=0,1X_{B}^{A}\times 0,5Y\times 0,5Dd=0,025$
Bước 1: Xác định vị trí của gen, quy luật di truyền chi phối
Bước 2: Xét các phát biểu
Cách giải:
F2, phân li 3 trứng tròn: 1 trứng bầu dục → trứng tròn là trội so với bầu dục
Trứng bầu dục nở ra toàn con đực → tính trạng này có liên kết với NST giới tính X.
${{\text{X}}^{\text{A}}}{{\text{X}}^{\text{a}}}\times {{\text{X}}^{\text{A}}}\text{Y}\to 1{{\text{X}}^{\text{A}}}{{\text{X}}^{\text{A}}}:1{{\text{X}}^{\text{A}}}{{\text{X}}^{a}}:1{{\text{X}}^{\text{A}}}\text{Y}:1{{\text{X}}^{\text{a}}}Y$ (XX là con cái, XY là con đực)
F2 phân li 9 đỏ: 7 trắng → Tính trạng do 2 gen tương tác bổ sung (Bb và Dd), tỉ lệ kiểu hình ở 2 giới khác nhau nên 1 trong 2 gen phải nằm trên NST giới tính.
Giả sử Aa và Bb cùng nằm trên NST giới tính X
Tỉ lệ trứng quả tròn nở ra con đực mắt đỏ là:
$X_{B}^{A}YD-=\dfrac{240}{1200+400}=0,15\to X_{B}^{A}Y=\dfrac{0,15}{0,75}=0,2\to X_{B}^{A}=\dfrac{0,2}{0,5}=0,4\to \text{AB}$ là giao tử liên kết, f = 20\%.
$\mathbf{P}:X_{b}^{a}Ydd\times X_{B}^{A}X_{B}^{A}DD\to {{F}_{1}}:X_{a}^{A}X_{b}^{a}Dd:X_{B}^{A}YDd$
I đúng.
II đúng, $X_{B}^{a}YD-=\dfrac{60}{1600}=3,75\%$
III đúng. ${{F}_{1}}:X_{B}^{A}X_{B}^{a}Dd\times X_{A}^{A}YDd\to \left( X_{B}^{A}:X_{B}^{a}:X_{b}^{A}:X_{b}^{a} \right)(D:d)\times \left( X_{B}^{A}:Y \right)(D:d)\to $ Số kiểu gen tối đa: $8\times 3=24$
IV đúng. Nếu cho con cái mắt đỏ nở từ trứng dạng tròn dị hợp 3 cặp gen lại với con đực mắt trắng nở từ trứng dạng
bầu dục đồng hợp lặn:
$T{{H}_{1}}:X_{B}^{A}X_{b}^{a}Dd\times X_{b}^{a}Ydd;f=20\%\to X_{B}^{A}YD-=0,4X_{B}^{A}\times 0,5Y\times 0,5Dd=0,1$
$T{{H}_{2}}:X_{b}^{A}X_{B}^{a}Dd\times X_{b}^{a}Ydd;f=20\%\to X_{B}^{A}YD-=0,1X_{B}^{A}\times 0,5Y\times 0,5Dd=0,025$
Đáp án C.