Google
Câu hỏi: Trong giờ thí nghiệm thực hành đo bước sóng ánh sáng, một nhóm học sinh đo được kết quả như sau $D=1,50\pm 0,02~m;$ $\mathrm{D}=1,50 \pm 0,02 \mathrm{~m} ; \mathrm{a}=1,00 \pm 0,10 \mathrm{~mm}$ và khoảng cách 10 vân sáng liên tiếp trên màn $l=9,00\pm 0,10~mm$. Bước sóng ánh sáng mà nhóm này đo được trong thí nghiệm là
A. $\lambda=0,60 \pm 0,07 \mu \mathrm{m}$.
B. $\lambda=0,67 \pm 0,08 \mu \mathrm{m}$.
C. $\lambda =0,667\pm 0,083\mu \text{m}$.
D. $\lambda=0,600 \pm 0,068 \mu \mathrm{m}$.
A. $\lambda=0,60 \pm 0,07 \mu \mathrm{m}$.
B. $\lambda=0,67 \pm 0,08 \mu \mathrm{m}$.
C. $\lambda =0,667\pm 0,083\mu \text{m}$.
D. $\lambda=0,600 \pm 0,068 \mu \mathrm{m}$.
$l=9i=9.\dfrac{\lambda D}{a}\Rightarrow \overline{\lambda }=\dfrac{\overline{l}\overline{a}}{9\overline{D}}\Rightarrow \overline{\lambda }=\dfrac{9.1}{9.1,5}\approx 0,667\mu m$
$\dfrac{\Delta \lambda }{\overline{\lambda }}=\dfrac{\Delta l}{\overline{l}}+\dfrac{\Delta a}{\overline{a}}+\dfrac{\Delta D}{\overline{D}}\Rightarrow \dfrac{\Delta \lambda }{2/3}=\dfrac{0,1}{9}+\dfrac{0,1}{1}+\dfrac{0,02}{1,5}\Rightarrow \Delta \lambda \approx 0,083\mu m$
Kết quả đo: $\lambda =\overline{\lambda }\pm \Delta \lambda =0,67\pm 0,08$ $\mu m$
Vì số chữ số có nghĩa của kết quả không được nhiều hơn số chữ số có nghĩa của dữ kiện kém chính xác nhất nên không thể viết $\lambda =0,667\pm 0,083$ $\mu m$.
Chú ý: Viết kết quả $A=\overline{A}+\Delta A$ thì
Quy tắc 1: Sai số tuyệt đối $\Delta A$ chỉ được viết đến một hoặc tối đa là hai chữ số có nghĩa
Quy tắc 2: Sai số tuyệt đối $\Delta A$ lấy bao nhiêu số sau dấy phẩy thì giá trị trung bình $\overline{A}$ cũng phải lấy bấy nhiêu số sau dấu phẩy
Quy tắc 3: Khi quy tròn thì phần giảm bớt hoặc tăng thêm phải nhở hơn 1/10 giá trị gốc
Quy tắc 4: Số chữ số có nghĩa của kết quả không được nhiều hơn số chữ số có nghĩa của dữ kiện kém chính xác nhất
Ví dụ
$1482,5\pm 10,6$ : sai quy tắc 1 vì 10,6 có 3 chữ số có nghĩa. Sửa lại $1483\pm 11$
$0,6667\pm 0,0830$ : sai quy tắc 1 vì 0,0830 có 3 chữ số có nghĩa.
$0,03243\pm 0,0031$ : sai quy tắc 2 vì 0,0031 có 4 chữ số sau dấu phẩy nhưng 0,03243 lại có 5
$\Delta A=0,164$ chỉ được quy thành $\Delta A=0,16$, còn nếu quy thành $\Delta A=0,2$ là sai quy tắc 3 vì phần thêm vào là $0,2-0,164=0,036$ lớn hơn 1/10 giá trị của 0,164
$\dfrac{\Delta \lambda }{\overline{\lambda }}=\dfrac{\Delta l}{\overline{l}}+\dfrac{\Delta a}{\overline{a}}+\dfrac{\Delta D}{\overline{D}}\Rightarrow \dfrac{\Delta \lambda }{2/3}=\dfrac{0,1}{9}+\dfrac{0,1}{1}+\dfrac{0,02}{1,5}\Rightarrow \Delta \lambda \approx 0,083\mu m$
Kết quả đo: $\lambda =\overline{\lambda }\pm \Delta \lambda =0,67\pm 0,08$ $\mu m$
Vì số chữ số có nghĩa của kết quả không được nhiều hơn số chữ số có nghĩa của dữ kiện kém chính xác nhất nên không thể viết $\lambda =0,667\pm 0,083$ $\mu m$.
Chú ý: Viết kết quả $A=\overline{A}+\Delta A$ thì
Quy tắc 1: Sai số tuyệt đối $\Delta A$ chỉ được viết đến một hoặc tối đa là hai chữ số có nghĩa
Quy tắc 2: Sai số tuyệt đối $\Delta A$ lấy bao nhiêu số sau dấy phẩy thì giá trị trung bình $\overline{A}$ cũng phải lấy bấy nhiêu số sau dấu phẩy
Quy tắc 3: Khi quy tròn thì phần giảm bớt hoặc tăng thêm phải nhở hơn 1/10 giá trị gốc
Quy tắc 4: Số chữ số có nghĩa của kết quả không được nhiều hơn số chữ số có nghĩa của dữ kiện kém chính xác nhất
Ví dụ
$1482,5\pm 10,6$ : sai quy tắc 1 vì 10,6 có 3 chữ số có nghĩa. Sửa lại $1483\pm 11$
$0,6667\pm 0,0830$ : sai quy tắc 1 vì 0,0830 có 3 chữ số có nghĩa.
$0,03243\pm 0,0031$ : sai quy tắc 2 vì 0,0031 có 4 chữ số sau dấu phẩy nhưng 0,03243 lại có 5
$\Delta A=0,164$ chỉ được quy thành $\Delta A=0,16$, còn nếu quy thành $\Delta A=0,2$ là sai quy tắc 3 vì phần thêm vào là $0,2-0,164=0,036$ lớn hơn 1/10 giá trị của 0,164
Đáp án B.