Câu hỏi: Ở một loài thực vật, tính trạng màu hoa do gen A có 5 alen là ${{A}_{1}},{{A}_{2}},{{A}_{3}},{{A}_{4}},{{A}_{5}}$ quy định theo thứ tự trội lặn là ${{A}_{1}}>{{A}_{2}}>{{A}_{3}}>{{A}_{4}}>{{A}_{5}}$. Trong đó A1 quy định hoa tím, A2 quy định hoa đỏ, A3 quy định hoa vàng, A4 quy định hoa hồng, A5 quy định hoa trắng. Thực hiện phép lai $\text{P}:{{\text{A}}_{1}}{{\text{A}}_{4}}{{\text{A}}_{5}}{{\text{A}}_{5}}\times {{\text{A}}_{1}}{{\text{A}}_{2}}{{\text{A}}_{3}}{{\text{A}}_{5}}$, thu được F1. Biết cây tứ bội giảm phân chỉ sinh ra giao tử lưỡng bội có khả năng thụ tinh bình thường. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng về F1?
I. Kiểu hình hoa vàng chiếm tỉ lệ 1/12.
II. Kiểu hình hoa tím chiếm tỉ lệ 3/4.
III. Kiểu hình hoa đỏ chiếm tỉ lệ 1/6.
IV. Lấy ngẫu nhiên 1 cây hoa đỏ, xác suất thu được cây thuần chủng là 0%.
A. 2.
B. 1.
C. 4.
D. 3.
I. Kiểu hình hoa vàng chiếm tỉ lệ 1/12.
II. Kiểu hình hoa tím chiếm tỉ lệ 3/4.
III. Kiểu hình hoa đỏ chiếm tỉ lệ 1/6.
IV. Lấy ngẫu nhiên 1 cây hoa đỏ, xác suất thu được cây thuần chủng là 0%.
A. 2.
B. 1.
C. 4.
D. 3.
Phương pháp:
Bước 1: Xác định tỉ lệ giao tử của P
Sử dụng sơ đồ hình chữ nhật: Cạnh và đường chéo của hình chữ nhật là giao tử lưỡng bội cần tìm.
Bước 2: Viết phép lại → Xét các phát biểu.
Cách giải:
P giảm phân:
${{A}_{1}}{{A}_{4}}{{A}_{5}}{{A}_{5}}\to \left( \dfrac{1}{6}{{A}_{1}}{{A}_{4}}:\dfrac{2}{6}{{A}_{1}}{{A}_{5}}:\dfrac{2}{6}{{A}_{4}}{{A}_{5}}:\dfrac{1}{6}{{A}_{5}}{{A}_{5}} \right)$
${{A}_{1}}{{A}_{2}}{{A}_{3}}{{A}_{5}}\to \left( \dfrac{1}{6}{{A}_{1}}{{A}_{2}}:\dfrac{1}{6}{{A}_{1}}{{A}_{3}}:\dfrac{1}{6}{{A}_{1}}{{A}_{5}}:\dfrac{1}{6}{{A}_{2}}{{A}_{3}}:\dfrac{1}{6}{{A}_{2}}{{A}_{5}}:\dfrac{1}{6}{{A}_{3}}{{A}_{5}} \right)$
Xét các phát biểu:
I đúng, kiểu hình hoa vàng: ${{A}_{3}}---=\dfrac{1}{6}{{A}_{3}}{{A}_{5}}\times \left( \dfrac{2}{6}{{A}_{4}}{{A}_{5}}+\dfrac{1}{6}{{A}_{5}}{{A}_{5}} \right)=\dfrac{1}{12}$
II đáng, kiểu hình hoa tím: ${{A}_{1}}---=1-\dfrac{3}{6}\left( {{A}_{4}}{{A}_{5}}+{{A}_{5}}{{A}_{5}} \right)\times \dfrac{3}{6}\left( {{A}_{2}}{{A}_{3}}+{{A}_{2}}{{A}_{5}}+{{A}_{3}}{{A}_{5}} \right)=\dfrac{3}{4}$
III đúng, kiểu hình hoa đỏ: ${{A}_{2}}---=\dfrac{2}{6}\left( {{A}_{2}}{{A}_{3}}+{{A}_{2}}{{A}_{5}} \right)\times \dfrac{3}{6}\left( {{A}_{4}}{{A}_{5}}+{{A}_{5}}{{A}_{5}} \right)=\dfrac{1}{6}$
IV đúng, vì không thể tạo ra được kiểu gen A2A2A2A2.
Bước 1: Xác định tỉ lệ giao tử của P
Sử dụng sơ đồ hình chữ nhật: Cạnh và đường chéo của hình chữ nhật là giao tử lưỡng bội cần tìm.
Cách giải:
P giảm phân:
${{A}_{1}}{{A}_{4}}{{A}_{5}}{{A}_{5}}\to \left( \dfrac{1}{6}{{A}_{1}}{{A}_{4}}:\dfrac{2}{6}{{A}_{1}}{{A}_{5}}:\dfrac{2}{6}{{A}_{4}}{{A}_{5}}:\dfrac{1}{6}{{A}_{5}}{{A}_{5}} \right)$
${{A}_{1}}{{A}_{2}}{{A}_{3}}{{A}_{5}}\to \left( \dfrac{1}{6}{{A}_{1}}{{A}_{2}}:\dfrac{1}{6}{{A}_{1}}{{A}_{3}}:\dfrac{1}{6}{{A}_{1}}{{A}_{5}}:\dfrac{1}{6}{{A}_{2}}{{A}_{3}}:\dfrac{1}{6}{{A}_{2}}{{A}_{5}}:\dfrac{1}{6}{{A}_{3}}{{A}_{5}} \right)$
Xét các phát biểu:
I đúng, kiểu hình hoa vàng: ${{A}_{3}}---=\dfrac{1}{6}{{A}_{3}}{{A}_{5}}\times \left( \dfrac{2}{6}{{A}_{4}}{{A}_{5}}+\dfrac{1}{6}{{A}_{5}}{{A}_{5}} \right)=\dfrac{1}{12}$
II đáng, kiểu hình hoa tím: ${{A}_{1}}---=1-\dfrac{3}{6}\left( {{A}_{4}}{{A}_{5}}+{{A}_{5}}{{A}_{5}} \right)\times \dfrac{3}{6}\left( {{A}_{2}}{{A}_{3}}+{{A}_{2}}{{A}_{5}}+{{A}_{3}}{{A}_{5}} \right)=\dfrac{3}{4}$
III đúng, kiểu hình hoa đỏ: ${{A}_{2}}---=\dfrac{2}{6}\left( {{A}_{2}}{{A}_{3}}+{{A}_{2}}{{A}_{5}} \right)\times \dfrac{3}{6}\left( {{A}_{4}}{{A}_{5}}+{{A}_{5}}{{A}_{5}} \right)=\dfrac{1}{6}$
IV đúng, vì không thể tạo ra được kiểu gen A2A2A2A2.
Đáp án C.