Câu hỏi: Một đoạn của gen cấu trúc ở sinh vật nhân sơ có trật tự nucleotit trên mạch bổ sung như sau:
Biết rằng các codon 5'GAG3' và 5'GAA3' cùng mã hóa cho axit amin Glutamic, 5'GAU3' và 5'GAX3' cùng mã hóa cho axit amin Asparagin. Có bao nhiêu phát biểu sau đây là đúng?
I. Anticodon tương ứng của bộ ba thứ 3 là 3'AUU5'.
II. Đột biến thay thế một cặp nucleotit bất kì xảy ra tại bộ ba thứ 82 trong đoạn gen trên luôn làm biến đổi thành phần của chuỗi polipeptit do gen quy định tổng hợp.
III. Đột biến thay thế một cặp nucleotit T-A thành X-G xảy ra tại nucleotit thứ 7 tính từ đầu 3' của đoạn mạch trên sẽ làm cho chuỗi polipeptit do gen qui định tổng hợp có ít axit amin hơn so với chuỗi polipeptit bình thường.
IV. Đột biến thay thế một cặp nucleotit X-G thành T-A xảy ra tại nucleotit thứ 10 tính từ đầu 3' không ảnh hưởng đến số lượng, thành phần và trình tự sắp xếp của các axit amin trong chuỗi polipeptit do gen qui định tổng hợp.
A. 1
B. 4
C. 2
D. 3
Biết rằng các codon 5'GAG3' và 5'GAA3' cùng mã hóa cho axit amin Glutamic, 5'GAU3' và 5'GAX3' cùng mã hóa cho axit amin Asparagin. Có bao nhiêu phát biểu sau đây là đúng?
I. Anticodon tương ứng của bộ ba thứ 3 là 3'AUU5'.
II. Đột biến thay thế một cặp nucleotit bất kì xảy ra tại bộ ba thứ 82 trong đoạn gen trên luôn làm biến đổi thành phần của chuỗi polipeptit do gen quy định tổng hợp.
III. Đột biến thay thế một cặp nucleotit T-A thành X-G xảy ra tại nucleotit thứ 7 tính từ đầu 3' của đoạn mạch trên sẽ làm cho chuỗi polipeptit do gen qui định tổng hợp có ít axit amin hơn so với chuỗi polipeptit bình thường.
IV. Đột biến thay thế một cặp nucleotit X-G thành T-A xảy ra tại nucleotit thứ 10 tính từ đầu 3' không ảnh hưởng đến số lượng, thành phần và trình tự sắp xếp của các axit amin trong chuỗi polipeptit do gen qui định tổng hợp.
A. 1
B. 4
C. 2
D. 3
Phương pháp:
Bước 1: Viết trình tự mạch mARN bằng cách thay T ở mạch bổ sung bằng U.
Bước 2: Tìm vị trí bộ ba mở đầu và kết thúc (Chú ý chiều mARN 5' → 3')
Bước 3: Xét các phát biểu.
Cách giải:
I sai, bộ ba thứ 3 là mã kết thúc không có anticodon tương ứng.
II đúng, bộ ba thứ 82 là 5'UGG3' qui định tryptophan không có tính thoái hóa nên đột biến thay thế một cặp nucleotit bất kì xảy ra tại bộ ba thứ 82 trong đoạn gen trên luôn làm biến đổi thành phần của chuỗi polipeptit do gen qui định tổng hợp.
III sai. Đột biến thay thế một cặp nucleotit T – A thành X – G xảy ra tại nucleotit thứ 7 tính từ đầu 3': Codon 3'AAU5' (mã kết thúc) → 3'XAU5' (không phải mã kết thúc) → chuỗi polipeptit do gen qui định tổng hợp có nhiều axit amin hơn so với chuỗi polipeptit bình thường
IV đúng, đột biến thay thế một cặp nucleotit X-G thành T-A xảy ra tại nucleotit thứ 10 tính từ đầu 3' làm cho đoạn mARN biến đổi như sau:
3'UAX – AAG – AAU – AAG – ... – AUU – UAA – GGU – GUA – AXU – 5'
Bước 1: Viết trình tự mạch mARN bằng cách thay T ở mạch bổ sung bằng U.
Bước 2: Tìm vị trí bộ ba mở đầu và kết thúc (Chú ý chiều mARN 5' → 3')
Bước 3: Xét các phát biểu.
Cách giải:
I sai, bộ ba thứ 3 là mã kết thúc không có anticodon tương ứng.
II đúng, bộ ba thứ 82 là 5'UGG3' qui định tryptophan không có tính thoái hóa nên đột biến thay thế một cặp nucleotit bất kì xảy ra tại bộ ba thứ 82 trong đoạn gen trên luôn làm biến đổi thành phần của chuỗi polipeptit do gen qui định tổng hợp.
III sai. Đột biến thay thế một cặp nucleotit T – A thành X – G xảy ra tại nucleotit thứ 7 tính từ đầu 3': Codon 3'AAU5' (mã kết thúc) → 3'XAU5' (không phải mã kết thúc) → chuỗi polipeptit do gen qui định tổng hợp có nhiều axit amin hơn so với chuỗi polipeptit bình thường
IV đúng, đột biến thay thế một cặp nucleotit X-G thành T-A xảy ra tại nucleotit thứ 10 tính từ đầu 3' làm cho đoạn mARN biến đổi như sau:
3'UAX – AAG – AAU – AAG – ... – AUU – UAA – GGU – GUA – AXU – 5'
Đáp án C.